• 5
  • Φεβ
  • 0
ακμη, ορμονες, διατροφη
Author

Ορμόνες, διατροφή και συσχέτιση με την Ακμή

Η ακμή είναι μία νόσος του δέρματος. Πρόκειται για ένα από τα πιο κοινά δερματικά, χρόνια και μεταβολικά νοσήματα, πολυπαραγοντικής αιτιολογίας, που παρουσιάζεται συνήθως στην εφηβική ηλικία, λόγω των αυξημένων ορμονικών μεταβολών που συντελούνται τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο.

Παρά ταύτα, τα τελευταία χρόνια, προσβάλλει ολοένα και περισσότερους ενήλικες και μάλιστα με ανοδικές στατιστικές τάσεις. Οι λόγοι για τους οποίους συμβαίνει αυτό ποικίλλουν και μπορεί να οφείλονται σε μεταβολικές διαταραχές, στην ελλιπή σε θρεπτικά συστατικά διατροφή, καθώς και στις ορμονικές ανισορροπίες.

Στην Ακμή προκαλείται φλεγμονή των  τριχοσμηγματογόνων μονάδων. Εκδηλώνεται με φαγέσωρες, βλατιδοφλύκταινες, οζίδια και κύστεις, συμπτώματα τα οποία εμφανίζονται κατά βάση στο πρόσωπο (παρειές, μέτωπο, πηγούνι) και είναι δυνατόν να εξελιχθούν ακόμη και σε σχηματισμό ουλών.

Οι δερματικές αλλοιώσεις της ακμής δεν αποκλείεται να αναπτυχθούν και στην ευρύτερη περιοχή των αυτιών, με τη μορφή φαγεσώρων και κύστεων, οι οποίες ακολούθως παρουσιάζονται και στον αυχένα, στο στήθος και την πλάτη. Εν ολίγοις, τα συμπτώματα της συγκεκριμένης νόσου εκδηλώνονται σε περιοχές του δέρματος οι οποίες είναι πιο πλούσιες σε σμηγματογόνους αδένες.

 

Ο μηχανισμός της δράσης των Ορμονών στην εμφάνιση της Ακμής

Η εύρυθμη λειτουργία των ορμονών προάγει την υγεία μας. Αν για οποιοδήποτε λόγο διαταραχθεί η ισορροπία του ορμονικού μας συστήματος, τότε είναι δυνατόν να παρουσιαστούν ποικίλα συμπτώματα ή να εκδηλωθούν διάφορα νοσήματα, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνεται η ακμή. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι η ακμή έχει προσδιοριστεί πολλές φορές ως «ορμονική» ακμή. Πρόκειται για έναν άτυπο όρο που χρησιμοποιείται από πολλούς, προκειμένου να αποδοθεί ο τρόπος με τον οποίο εκδηλώνεται το δερματικό αυτό πρόβλημα ως απόκριση του οργανισμού στις ορμονικές αλλαγές που υφίστανται.

Συγκεκριμένα, η περίσσεια ανδρογόνων (υπερανδρογοναιμία) αποτελεί έναν κύριο ορμονικό παράγοντα που σχετίζεται με την ακμή. Οι αυξητικές μεταβολές των ανδρογόνων συνδέονται αλληλένδετα με τους σμηγματογόνους αδένες, η λειτουργία των οποίων επιταχύνεται, με αποτέλεσμα την παραγωγή περισσότερου σμήγματος. Κατά συνέπεια, το σμήγμα παράγεται με την ίδια συχνότητα που παράγονται οι ορμόνες μας, δηλαδή πολλαπλασιαστικά, ενώ οι ήδη υπάρχοντες φαγέσωρες του δέρματος μας καθίστανται εντονότεροι, λόγω της συσσώρευσης περισσότερου σμήγματος.

Η κορτιζόλη, επίσης, είναι μία ορμόνη που παράγεται από τα επινεφρίδια. Τα αυξημένα επίπεδα της συνεπάγονται την υπερδιέγερση των σμηγματογόνων αδένων και ακολούθως την υψηλή παραγωγή σμήγματος. Η κατάσταση αυτή εντείνει τον πολλαπλασιασμό των μικροβίων στο δέρμα μας, δημιουργώντας φλεγμονή η οποία εκφράζεται ως ακμή. Στην περίπτωση δε, όπου επικρατεί έντονο στρες, επέρχεται η κόπωση των επινεφριδίων.

Τα οιστρογόνα και η προγεστερόνη διαδραματίζουν κι αυτές σημαντικό ρόλο στην εμφάνιση της ακμής. Στη μέση του έμμηνου κύκλου, τα οιστρογόνα χρειάζεται να ανέλθουν στα υψηλότερα επίπεδα, ούτως ώστε να παραχθεί προγεστερόνη από τον οργανισμό. Αν δεν μεγιστοποιηθούν τα επίπεδα των οιστρογόνων, δεν μπορεί να παραχθεί επαρκής προγεστερόνη. Η ανισορροπία αυτή, όμως, οδηγεί στην αύξηση των ανδρογόνων και ακολούθως στην ανάπτυξη ακμής. Τα οιστρογόνα, ειδικότερα, προάγουν τη σωστή λειτουργία του δερματικού φραγμού, βοηθώντας στην αποτροπή της ανάπτυξης μικροβιακής εστίας και ακμής.

Οι ανισορροπίες του ορμονικού συστήματος, εν γένει, αποτελούν έναν από τους βασικότερους λόγους στους οποίους οφείλεται η εκδήλωση των συμπτωμάτων ακμής ακόμη και σε ενήλικες άνω των 40 ετών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι γυναίκες που διανύουν τη χρονική φάση της Εμμηνόπαυσης, όπου η πτώση των ορμονών φέρει ως αποτέλεσμα την επικράτηση των ανδρογόνων, με τελικό επακόλουθο την παρουσία ακμής.

 

Ο ρόλος της Διατροφής στην Ακμή

Δεν είναι λίγα τα άτομα που υποστηρίζουν ότι και η διατροφή παίζει ρόλο στην εμφάνιση ακμής. Βάσει των αποτελεσμάτων μίας έρευνας που διενεργήθηκε 2016, διαπιστώθηκε ότι το 71% των συμμετεχόντων πίστευαν ότι η ακμή εκδηλώθηκε ως απόρροια της κατανάλωσης τηγανιτών τροφίμων. Άλλοι ισχυρίζονταν ότι ευθύνονταν τα γαλακτοκομικά και η σοκολάτα.

Στην ιατρική κοινότητα έχει υπάρξει εκτεταμένη συζήτηση όσον αφορά στον αντίκτυπο της διατροφής. Παρά το γεγονός ότι οι περισσότεροι ειδικοί θεωρούσαν πως η διατροφή δε σχετίζεται καθόλου με την εμφάνιση της ακμής, τα αποτελέσματα ορισμένων πρόσφατων μελετών καταρρίπτουν αυτές τις απόψεις, καταδεικνύοντας ότι η ακμή μπορεί να επηρεαστεί από τη διατροφή. Κατά συνέπεια, ορισμένα τρόφιμα ενδέχεται να προκαλέσουν έξαρση της ακμής, ενώ κάποια άλλα μπορούν να συμβάλλουν στη μείωση των συμπτωμάτων ή και στην αποφυγή εμφάνισης της.

 

Τροφές που πρέπει να αποφεύγονται

Κάποιες τροφές ευθύνονται για την αύξηση των επιπέδων μίας ορμόνης που είναι γνωστή ως ινσουλίνη αυξητικός παράγοντας 1 (IGF-1). Πρόκειται για μία ορμόνη που βοηθάει στη ρύθμιση της παραγωγής ινσουλίνης από τα Β-κύτταρα του παγκρέατος και σύμφωνα με ορισμένες μελέτες μπορεί να συντείνει στην αύξηση της παραγωγής σμήγματος και στην επιδείνωση των συμπτωμάτων της ακμής.

Με βάση τα αποτελέσματα μίας μελέτης που διεξήχθη το 2016, τα τρόφιμα με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη (GI) είναι πιθανόν να αυξήσουν τα επίπεδα IGF-1 σε ένα άτομο και συνεπώς η κατανάλωση τους ενδέχεται να σχετίζεται με την ανάπτυξη της ακμής. Σύμφωνα με την American Diabetes Association, στις τροφές υψηλού γλυκαιμικού δείκτη συγκαταλέγονται τα ζυμαρικά, το άσπρο ρύζι και ψωμί, τα γλυκά, τα σνακ, καθώς και ορισμένα φρούτα και λαχανικά, συμπεριλαμβανομένων των πεπονιών, του ανανά, της κολοκύθας και της πατάτας.

Βάσει μίας μελέτης, μάλιστα, διαπιστώθηκε ότι οι ενήλικες που έπιναν 3 ποτήρια γάλακτος καθημερινά για 12 εβδομάδες είχαν κατά 10% υψηλότερα επίπεδα IGF-1 συγκριτικά με όσους δεν κατανάλωναν γάλα. Επιπλέον, σε μία ανάλυση του 2018 οι ερευνητές διερεύνησαν τη σχέση μεταξύ της ακμής και της διατροφής και βρέθηκε ότι η κατανάλωση οποιουδήποτε τύπου γαλακτοκομικού προϊόντος εντείνει τον κίνδυνο εμφάνισης ακμής σε άτομα ηλικίας από 7 έως 30 ετών.

 

Τροφές που συμβάλλουν στην πρόληψη και στη θεραπεία της ακμής

Ορισμένες βιταμίνες και μέταλλα έχει υποστηριχθεί ότι μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη και στη θεραπευτική αντιμετώπιση της ακμής. Παρ’ όλο που χρειάζεται να διενεργηθούν περαιτέρω μελέτες, ορισμένα στοιχεία δείχνουν ότι τρόφιμα πλούσια σε αντιοξειδωτικά και διαιτητικές ίνες συντελούν στην αντιμετώπιση της ακμής. Έχει, ακόμα, υποστηριχθεί ότι τα Ωμέγα-3 λιπαρά οξέα μειώνουν τη φλεγμονή και ακολούθως η κατανάλωση τους επιδρά θετικά στην ακμή. Τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα είναι τα ψάρια, το σπανάκι, το λάχανο, ξηροί καρποί και οι λιναρόσποροι.

Σε μία μελέτη του 2013, διερευνήθηκαν τα επίπεδα του ψευδαργύρου, της βιταμίνης Α και Ε στο αίμα ατόμων με και χωρίς ακμή. Διαπιστώθηκε ότι στους πάσχοντες από ακμή τα επίπεδα των συγκεκριμένων βιταμινών και μετάλλων κυμαίνονταν σε αρκετά χαμηλά επίπεδα. Κατέληξαν, λοιπόν, στο συμπέρασμα ότι μία διατροφή πλούσια σε αυτά τα θρεπτικά συστατικά θα μπορούσε να συμβάλλει στην πρόληψη ή τη θεραπεία της ακμής. Καλές πηγές ψευδαργύρου θεωρούνται τα θαλασσινά, το κόκκινο κρέας, τα φασόλια και οι ξηροί καρποί, ενώ στις πλούσιες σε Βιταμίνη Α τροφές συγκαταλέγεται το συκώτι, τα λαχανικά, τα φρούτα, ο σολομός και ο τόνος.

Με βάση μία μελέτη από το 2014, η Βιταμίνη D, επίσης, μπορεί να εμποδίσει τα P. Acnes να επιδράσουν στα δερματικά κύτταρα. Πρόκειται για βακτήρια που ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό για την εκδήλωση ακμής. Το σώμα παράγει Βιταμίνη D με φυσικό τρόπο, όταν εκτίθεται στην ηλιακή ακτινοβολία, όμως αυτή εμπεριέχεται και σε τρόφιμα, όπως είναι τα λιπαρά ψάρια.

Η ένταξη στην καθημερινή μας διατροφή τροφών με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη, όπως είναι τα μη αμυλούχα λαχανικά, τα δημητριακά ολικής αλέσεως, τα φασόλια, οι ξηροί καρποί, το ελαιόλαδο, το κοτόπουλο και τα ψάρια, συνεπικουρεί στο να διατηρηθούν σταθερά τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα και συμβάλλει στην παροχή πολύτιμων θρεπτικών συστατικών για την υγεία του δέρματος.

 

Αιτιολογική θεραπεία της Ακμής με Ορμονική αποκατάσταση και Μοριακή Διατροφή

Η ακμή είναι ένα νόσημα που οφείλεται κατά κύριο λόγο σε ορμονικές διαταραχές. Το κλειδί για την επιτυχή αντιμετώπιση της έγκειται στην ανεύρεση οποιασδήποτε ορμονικής εκτροπής από το φυσιολογικό, με σκοπό τη στοχευμένη επαναφορά της ισορροπίας. Αρχικά, λαμβάνεται ένα ενδελεχές ιατρικό ιστορικό του ασθενούς, κατόπιν διενεργούνται Εξειδικευμένες διαγνωστικές εξετάσεις, με τη βοήθεια των οποίων ανιχνεύονται τυχόν ανεπάρκειες ή ανισορροπίες που υποβόσκουν και εν τέλει εκφράζονται με τη νόσο της ακμής.

Βάσει των διαγνωστικών ευρημάτων, διαμορφώνονται εξατομικευμένα θεραπευτικά πρωτόκολλα, τα οποία βασίζονται στη χορήγηση Φυσικών (Βιομιμητικών) ορμονών, ούτως ώστε να επανέλθουν όλες οι ορμόνες στα καλύτερα δυνατά (βέλτιστα) επίπεδα. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, επιτυγχάνεται η αποκατάσταση του συνόλου των λειτουργικών μηχανισμών των κυττάρων του δέρματος στα φυσιολογικά επίπεδα και παύουν να εκδηλώνονται τα συμπτώματα της ακμής.

Επιπλέον, μπορεί να συσταθεί Μοριακή διατροφή. Πρόκειται για μία ειδική διατροφική πλατφόρμα, που προκύπτει ύστερα από ακριβείς εξετάσεις Μεταβολικού Προφίλ και βασίζεται στην ιδανική πρόσληψη  βιταμινών, μικρο-μακροθρεπτικών συστατικών και ιχνοστοιχείων ανά άτομο. Η επιτυχία της έγκειται στο ότι χτίζει γερά θεμέλια για τη δημιουργία υγιών κυττάρων, με επακόλουθο την επίτευξη της καλής υγείας του οργανισμού και κατ’ επέκταση την αύξηση της ικανότητας του να αντεπεξέλθει επαρκώς απέναντι σε καταστάσεις, όπως η ακμή.

Οι εν λόγω αγωγές εξατομικεύονται ανάλογα με την περίπτωση και αποτελούν τα εχέγγυα για την επίλυση πολλαπλών παθογενετικών μηχανισμών, οι οποίοι οδηγούν στην εμφάνιση της ακμής, ενώ εκμηδενίζονται οι πιθανότητες εμφάνισης υποτροπών. Αξίζει να τονιστεί ότι αυτού του είδους οι θεραπείες μπορούν να χορηγηθούν με ασφάλεια σε οποιαδήποτε ηλικία, χωρίς καμία αντένδειξη και προπάντων δίχως κανέναν εποχικό περιορισμό, εν αντιθέσει με τις συμβατικές θεραπείες για την ακμή, οι οποίες διακόπτονται σε περιόδους με έντονη ηλιοφάνεια.

Το δέρμα καθαρίζει, η επιδερμίδα γίνεται στιλπνή και αποκτά βελούδινη αίσθηση, χωρίς σημάδια και ουλές. Το άτομο απαλλάσσεται οριστικά από τα συμπτώματα της ακμής, δίχως να χρειαστεί να επιβαρύνει τον οργανισμό του με φάρμακα και συνθετικές ορμόνες, ενώ παράλληλα προάγεται η συνολικότερη υγεία του τόσο σε σωματικό όσο και σε ψυχολογικό επίπεδο.

 

 

Να είστε πάντα καλά

 

Dr. Νικολέτα Κοḯνη, M.D.

Ιατρός Λειτουργικής, Προληπτικής, Αντιγηραντικής και Αναγεννητικής Ιατρικής
Diplomate and Board Certified in Anti-aging, Preventive, Functional and Regenerative Medicine from A4M (American Academy in Antiaging Medicine).

 

Διαβάστε επίσης


Αυτοάνοσα Νοσήματα – Γιατί μας προδίδει ο οργανισμός μας;

Η σημασία των μικροθρεπτικών συστατικών για τον ανθρώπινο οργανισμό

Ο Μεταβολισμός ως πρωταρχικό πεδίο στόχευσης στα Αυτοάνοσα Νοσήματα

 

References:


 

  1. Medical news today, hormonal-acne-diet , Can you treat acne with a hormonal acne diet?
  2. Mahmood SN, Bowe WP (April 2014). “[Diet and acne update: carbohydrates emerge as the main culprit]”. Journal of Drugs in Dermatology (Review). 13 (4): 428–35. PMID 24719062.
  3. Melnik BC, John SM, Plewig G (November 2013). “Acne: risk indicator for increased body mass index and insulin resistance”. Acta Dermato-Venereologica (Review). 93 (6): 644–9. doi:10.2340/00015555-1677. PMID 23975508.
  4. Davidovici BB, Wolf R (January 2010). “The role of diet in acne: facts and controversies”. Clinics in Dermatology (Review). 28 (1): 12–6. doi:10.1016/j.clindermatol.2009.03.010. PMID 20082944.
  5. Titus S, Hodge J (October 2012). “Diagnosis and treatment of acne”. American Family Physician (Review). 86 (8): 734–40. PMID 23062156. Archived from the original on 18 February 2015.
  6. Das S, Reynolds RV (December 2014). “Recent advances in acne pathogenesis: implications for therapy”. American Journal of Clinical Dermatology (Review). 15 (6): 479–88. doi:10.1007/s40257-014-0099-z. PMID 25388823. S2CID 28243535.
  7. Bronsnick T, Murzaku EC, Rao BK (December 2014). “Diet in dermatology: Part I. Atopic dermatitis, acne, and nonmelanoma skin cancer”. Journal of the American Academy of Dermatology (Review). 71 (6): 1039.e1–1039.e12. doi:10.1016/j.jaad.2014.06.015. PMID 25454036.
  8. Bhate K, Williams HC (April 2014). “What’s new in acne? An analysis of systematic reviews published in 2011-2012”. Clinical and Experimental Dermatology (Review). 39 (3): 273–7, quiz 277–8. doi:10.1111/ced.12270. PMID 24635060. S2CID 29010884
Avatar
Dr Koini

Leave a Comment